http://www.mehmetsokmen.tv/videolar/ Apollon Tapınağı Didyma - Antikçağın Kehanet Merkezi - Didim Aydın - Mehmet SÖKMEN Tv - Video Prodüksiyon - Antalya
html5 video by ThunderSoft
ANASAYFA VİDEOLAR ANKETLER RSS KAYNAĞI İLETİŞİM

HABER ARA


Gelişmiş Arama

BU KANALI DESTEKLE

Apollon Tapınağı Didyma - Antikçağın Kehanet Merkezi - Didim Aydın

Apollon Tapınağı Didyma - Antikçağın Kehanet Merkezi - Didim Aydın

Tarih 10 Mart 2021, 07:41 Editör Mehmet SÖKMEN

Antik Çağ’ın en iyi korunmuş tapınakları arasında sayılır. Tapınağı dıştan saran çift sütun sırasından dolayı dipteros plan tipini gösterir. Yapının inşası M.Ö. 4. Ve 3. yüzyılda başlamıştır.

ISBN 978-605-88104-0-2
Apollon Tapınağı Didyma - Antikçağın Kehanet Merkezi - Didim Aydın 
Antik Çağ’ın en iyi korunmuş tapınakları arasında sayılır. Tapınağı dıştan saran çift sütun sırasından dolayı dipteros plan tipini gösterir. Yapının inşası M.Ö. 4. Ve 3. yüzyılda başlamıştır. M.Ö. 5. yüzyılın başlarında Persler tarafından tahrip edilmiştir. Orta avluda yer alan Helenistik döneme ait naiskos M.S. 5. ve 6. yüzyılda sökülerek yerine konulan bir Hristiyan bazilikası deprem sonrası harap olmuştur.
Artemis Tapınağı 2013 yılında Hisar Camii’nin hemen kuzeyinde temelleri doğuya doğru yönelmiş durumda bir tapınak keşfedilmekle birlikte henüz tapınağın temel planı kesin anlaşılabilmiş değildir. Bugünkü bilgi durumumuzdan hareketle muhtemelen Geç Helenistik dönemde inşa edilmiştir. 
Bu tapınağa ait olası yapı elemanlarının merkezi avlunun içinde yer alan Apollon-naiskosu ile benzerlik göstermesinden hareketle bu yeni kült yapısını Apollon’un kız kardeşi Artemis ile ilişkilendirmek mümkündür.
Pronaosta 12 sütun mevcuttur ki; bunlarla toplam sütun sayısı 120’ye ulaşır. Sütun yüksekliği ortalama 19,7 m’dir. Tapınağın inşasında mermer ve kireçtaşı kullanılmıştır. Mimarları Ephesoslu Paionios ile Daphnis’dir.
Medusa Kabartmaları Yunan mitolojisinde yılan saçları olan, korkunç yüzlü ve kendilerine bakanları taşa çeviren Sthenno, Euryale ve Medusa adlı üç kız kardeşe verilen genel addır. Bu nedenle Yunanlar, Medusa’nın başını kalkanlarına, korumak istedikleri eşyalarına, binalarına, tapınaklarına zırhlarına işlemişlerdir
Didyma, Brankhid Kahinlerinin saltanatı konumundadır. Brankhid Heykelleri Efsaneye göre, Dişi Titan Leto baş tanrı Zeus ile birleşir ve daha sonra kehanet merkezi olacak olan kutsal alanda Apollon’a gebe kalır. Apollon, Brankhos adlı çobanı kutsal kaynağa (ayazma) koruyucu yapar ve ona bilicilik yetisini verir. Anadolu’nun en ünlü kehanet merkezlerinden biri olan Didyma’daki Apollon kehanet merkezi, coğrafik olarak, aslında Karia’ya ait olan bir yarımada üzerindedir. Brankhidai olarak da anılan kutsal alanın kuruluşu MÖ 2. binyıla dayanır. Didyma, MÖ 8. yüzyıldan MÖ 494’teki Ionia Ayaklanması’na kadar özerk bir kehanet merkezi olarak Brankhid rahipleri tarafından yönetilir.
Apollo, İon tarzında yapılmış dünyanın en büyük üçüncü tapınağıdır.
Dünyanın en önemli kehanet merkezlerinden biri olan tapınak Antik çağın en iyi korunmuş tapınakları arasında sayılır. 1906-1913 yılları arasında gerçekleştirilen bilimsel kazılar ile tamamen gün ışığına çıkarılan tapınak kısmen tekrar ayağa kaldırılmıştır. 
Aruk niteliğini kaybetmiş durumdaki mimari öğeler ile tapınak alanını çepeçevre saran bir koruma duvarı yine bu ilk kazılar evresinde inşa edilmiştir. Tapınağı dıştan saran çift sütun sırasından dolayı dipteros plan tipini gösterir. Kanonik olmayan tek öğesi daha içte uzanan, üstü açık ve tabanında taş döşeme bulunmayan avlusudur Merkezi avlu içinde şimdiye kadar kesin şekilde yeri tespit edilemeyen kutsal su kaynağı ve küçük bir tapınak olan naiskos bulunmakta idi. 
Tapınağın sıra dışı durumu bir kehanet merkezi olarak taşıdığı bu özel fonksiyona dayanmaktadır. Günümüzde görülen fakat hiçbir zaman bitirilemeyen yapının inşası M.Ö. 560 yılında başlamıştır. M.Ö 6. yüzyıla ait öncü tapınak o dönemde çok ün kazanmış. M.Ö, 5. yüzyılın başlarında Persler tarafından tahrip edilmiştir. 
Bugün orta avluda hala görülebilen temeller erken tapınağın kalıntılarına tanıklık eder. Orta avluda ver alan Helenistik döneme ait naiskos M.S, 5. Ve 6. yüzyılda sökülerek yerine bir Hıristiyan bazilikası inşa edilmiş, bazilika ise tapınak gibi bir deprem sonrası harap olmuştur.
Tapınağın Koruyucusu Medusa; Gorgolar adı verilen üç kız kardeşten tek ölümlü olanıdır. Gorgolar ise Yunan mitolojisinde yılan saçları olan, korkunç yüzlü ve kendilerine bakanları taşa çeviren Sihenno, Euryale ve Medusa adlı üç kız kardeşe verilen genel tanımlamadır. 
Yunanca Gorgos sözcüğünden gelen Gorgo kelimesi, korkunç, dehşet verici anlamındadır. Bu nedenle kızların ve aralarında en çok tanınan Medusa'nın baktığı her yeri taşa çevirme özelliği olduğuna inanıldığından Yunanlar, Medusa'nın başını yani yılan başlı kızı kalkanlarına, korumak istedikleri eşyalarına, binalarına, tapınaklarına ve zırhlarına işlemişlerdir.
Makam sahibi bir şahsiyetin Didyma’ya hediye ettiği oturur durumdaki heykeli MÖ 560 yılını tarihler. Antik dünyanın en önemli kehanet merkezlerinden biri olan Didyma Apollon Tapınağı, Aydın’ın Didim ilçesinde yer almaktadır. İyon’ya kent devletlerini oluşturan Efes, Priene gibi önemli kentlerin kehanet merkezliğini yapan Apollon Tapınağı’nın asıl bağlı olduğu Miletos antik kentinin kutsal alanıydı. 
Geometrik Döneme ait üçayaklı bronz kazan parçası. MÖ 8. yüzyıl, Peloponnessos üretimidir. İnşasına M.Ö.560 yılında başlanmış olmasına rağmen hiçbir zaman bitirilememiştir. Bitirilemeyişinin birçok nedeni olsa da antik dünya içinde en büyük üçüncü kutsal alan oluşu belki de bitirilemeyişinin ana nedeniydi. Antik dünyanın diğer iki büyük kehanet merkezleri ise, Efes’teki Artemis Tapınağı ile Samos’daki Hera Tapınağıdır. 
Didymaion’un geç evresinin üç boyutlu görünümü ve jeoradar ile belirlenen ana kayada avlunun yapısı yer alıyor. Rivayetlere göre, tanrıların tanrısı Zeus ve sevgilisi Leto’nun iki çocuğundan biri olan Apollon, sarışın ve çok yakışıklı biri olmasının yanında Artemis’in ikiz kardeşidir. Mitolojide güneşin, müziğin, ateşin, şiirin ve sanatın tanrısı olan Apollon, aynı zamanda kehanet yapan bilici olarak bilinmektedir. 
En son yapı evresinin avlulu tapınağı ile naiskosun Arkaik ve Hellenistik Döneme ait temel kalıntıları var. Antik Yunan kültüründe böyle bilinmesinin yanı sıra çobanların ve onların sürülerinin koruyucusu olarak görülürmüş. Neden mi? Tanrı Apollon bir gün Didim yöresinde çobanlık yapan Brankhos’a rastlar. Brankhos’tan çok hoşlanır ve ona kehanetinin sırlarını öğretir. Öğrendiği tanrısal sırları insanlara aktarma amacındaki Brankhos, defne ormanı ve su kaynağının bulunduğu, bugünkü tapınağın yerine, Apollon adına ilk tapınağı yapar. 
Tapınak uzun yıllar boyunca Brankhos’un soyundan geldiği bilinen Brankhidler tarafından yönetilmiş. Ta ki M.Ö. 494’teki Miletos şehri ile Apollon Tapınağını yerle bir eden Pers saldırısına dek. İyon kent devletlerinin isyanını bastırmak amacıyla gerçekleştirilen bu saldırı, bölgenin gördüğü en yıkıcı mücadelelerden biri olmuş ve bu saldırıdan sonra, tapınağın en önemli varlıkları Pers’in başkenti Ekbatan’a götürülmüş. 
Tarihin babası Herodot ise hikâyenin devamını şöyle anlatmakta; Brankhidler tanrılarına sadakatsizlikle suçludurlar, tanrıya sunulmuş hazineleri hiç duraksamadan Pers kralına teslim etmiş ve ihanetlerini izleyecek olaylardan kurtulmak için de onun peşinden Pers ülkesine kaçmışlardır. 
Yüz elli yıl sonra İskender buraya gelmiş. Ordusundaki Miletoslulara ne yapması gerektiğini sorduktan sonra, yerleşmeyi yerle bir etmiş. Böylece babalarının işlediği suçun cezasını oğulları ödemişlerdir diye bahsetmektedir.
Heredot’un da dediği gibi birkaç yüzyıl sonra Büyük İskender’in Miletos’u almasıyla, tapınak yönetimini Miletos kentine veren Büyük İskender, bu davranışından ötürü yöre halkı tarafından Zeus’un oğlu olarak ilan edilmiştir. İskeder’in yardımlarıyla da tapınak bugünkü halini almıştır. 
Tapınağın bugünkü hali, 110 metre uzunluğunda 50 metre genişliğindeki ölçüleriyle, dört yanından basamaklarla çıkılan bir platform üzerinde çift sıra oturtulmuş düzeni ve kutsal avlusunun 17,5 metre varan yüksekliğiyle birlikte tam bir tapınma mabedi olan Apollon Tapınağının mimarları ise, Miletoslu Daphnis ile Efes’teki Artemis tapınağının mimarı olan Paionios’tur. 
Zamanında çift sıra 124 sütunla çevrilmiş olan tapınağın ortasında Sella Kutsal Alanı  bulunmaktaydı. Bu kutsal alana yalnızca rahip ve kahinler girebilmekteydi. Sella Kutsal Alanı, 53 metre uzunluğuna ve 21 metre genişliğe sahiptir. Kutsal avluya inilen kapıların arasındaki tek parça mermer blok tam 70 ton ağırlığında olduğu söylenmekle birlikte dünyanın en büyük mimari parçası olarak kabul edilmektedir. 
Günümüze kadar ulaşabilmiş bu kutsal alanda, zaman zaman da olsa konser ve sanat organizasyonlarına ev sahipliği yapmaktadır. Medusa başının Apollon tapınağıyla özdeşleştiği Didim’in sembollerinden biri haline gelen ve yüzünün ortasında bir yarık olan Medusa, Yunan mitolojisinde yer altı dünyasının dişi canavarı olan üç kardeşten biri olarak bilinir.  
Kardeşlerin içinde ölümlü unvanına sahip olan tek kişi Medusa; kendisiyle yüz yüze geleni taşa çevirme yetisine sahip olduğundan, Antik dönemde önemli noktalarda, büyük yapılarda ve kutsal alanlarda sık olarak kullanılmıştır. Muhtemelen aynı amaç için tapınağa çok sayıda Medusa kabartması yapılmak istense de yapıyla beraber heykelcikler de yarım kalmıştır. Meşhur olan Medusa figürü ise tapınak girişinin bahçesindedir.
Tapınağın diğer adı olan Didyma sözcüğü ise, ikiz kardeş anlamına gelmektedir. Böyle denmesinin bir başka nedeni ise, dünyanın yedi harikasından birisi olan ve Apollon’un ikiz kardeşi olan Artemis’in kendi adıyla yani Artemis tapınağında kutsal yolun son bulmasıdır.
Batı Anadolu kıyılarının en etkileyici ve bağımsız anıtı olarak nitelendirebileceğimiz Didyma Apollon Tapınağının benzersiz planı, boyutları ve çok iyi bir durumda korunak günümüze kadar gelmesi çekim yaparken bile bizde fazlasıyla hayranlık uyandırdı. Birçok yabancı arkeolog sayesinde yapı bugün çevresindeki sütunlar dışında tümüyle ayaktadır ve siz değerli gezginlerin ziyaretini beklemektedir.

-------------------------------------------- 
Kamera/Metin Yazım : Mehmet SÖKMEN
Seslendirme : Rüksan Atak SÖKMEN
Çekim Tarihi : 28.10.2020
Prodüksiyon Yapım Tarihi: 21.11.2020
Video Prodüksiyon Yapım, Yayın Ve Yönetmeni: Mehmet SÖKMEN - 0532 525 84 93 
web: www.mehmetsokmen.tv
         www.youtube.com/MehmetSokmenAntalya

Bu haber 137 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Gezi Notlarımız

Katmanlı Merdiven Şelalesi Ve Devkazanı Serik

Katmanlı Merdiven Şelalesi Ve Devkazanı Serik Elbette sizlerde çok sayıda şelale ve dev kazanı görmüşsünüzdür. Ancak Katmanlı Merdiven Şelalesi Dev Kazanı dünyad...

Kumun Sanata Dönüştüğü Yer Antalya Sandland

Kumun Sanata Dönüştüğü Yer Antalya Sandland Kumun Sanata Dönüştüğü Yer Antalya Sandland

Contributor

HAVA DURUMU


Google Translate

Mehmet SÖKMEN - 05325258493 Bu web sitesindeki tüm videoların linklerini adımızı göstererek kullanabilirsiniz ISBN: 978-605-88104-0-2
RSS Kaynağı |