http://www.mehmetsokmen.tv/videolar/ Dengere Köyü - Bölmepınar Köyü Çavdır - Burdur - Mehmet SÖKMEN Tv - Video Prodüksiyon - Antalya
ANASAYFA VİDEOLAR ANKETLER RSS KAYNAĞI İLETİŞİM

HABER ARA


Gelişmiş Arama

BU KANALI DESTEKLE

Dengere Köyü - Bölmepınar Köyü Çavdır - Burdur

Dengere Köyü - Bölmepınar Köyü Çavdır - Burdur

Tarih 09 Şubat 2020, 10:36 Editör Mehmet SÖKMEN

Türkiye Ülkesi muhteşem güzellikte Sosyolojiye sahiptir. Bizimle birlikte Burdur’a 81 km uzaklıkta, Çavdır ilçesine 9 km mesafesi olan tarihi hayli eskiye dayanan, insanlarının güler yüzlü ve konukseverliği ile ünlü bir köy

ISBN 978-605-88104-0-2
Dengere Köyü - Bölmepınar Köyü Çavdır - Burdur
Türkiye Ülkesi muhteşem güzellikte Sosyolojiye sahiptir. Bizimle birlikte Burdur’a 81 km uzaklıkta, Çavdır ilçesine 9 km mesafesi olan tarihi hayli eskiye dayanan, insanlarının güler yüzlü ve konukseverliği ile ünlü bir köy, Dengere Köyüne konuk olun. Güzel yürekli insanlarının en güzel anekdotlarına ve esperilerine kulak verin, geçmişteki zorlu yaşamlarını öğrenin.



Eskiden bağlı olduğu Gölhisar ilçesine 27 km uzaklıktaolan Dengere Köyü muhteşem güzellikte anılara da ev sahipliği yapar. Ulaşımı Antalya - Denizli - İzmir karayolundan sağlanan Köy, tüm komşu illere aynı mesafelerde olup Antalya’ya 120 km, Denizli’ye 115 km mesafede tam bu illerin orta noktasında bulunan ve görülmeye değer konumdadır.
Yaklaşık 1300 metre rakımlı Dengere Köyü Karaköy, Yazır, Ambarcık, Kozağaç, Kızıllar, Bayır, Osmankafalar köyleriyle çevrelenmiştir. Dengere; diğer yeni adıyla Bölmepınar köyü Akdeniz Bölgesi’nde yer almasına rağmen köyde karasal iklim etkisi görülmektedir. Yazlar serin, kışlar ise soğuk ve kar yağışlıdır.
Orman varlığı yönünden çok zayıf olan Dengere Köyü, Çavdır ilçesine göre 2 derece civarı daha sıcaktır. Rahat Dağı ve Kocaş Dağı arasında kalan ovacıkta yer alan Köyün güneyinde, kuruyan Söğüt Gölü yer almaktadır. Köyü çevreleyen dağlar çorak bir görünüm halinde olup, Karstik, kireçli toprak yapısına sahiptir. Yokuşlu yollar ile dağın eteğine kurulan köy Köyün Aktopraklık, Bayır mahallesi, Orta mahalle, Taşoluk, Akbaş mahallelerine ulaşılır.
Bölmepınar Dengere köyü yerleşim biçimi toplu bir yerleşme halindedir. Evler birbirine oldukça yakın ve Köy evlerinin çoğu eski yapılardır. 350 yaşındaki bu evin dili olup konuşsa bir zamanlar nice aşk dolu yaşamlara tanıklık ettiğini anlatacağı kesindir!
Nice gelin ve kaynanaların sürtüşmesine ev sahipliği yapmış, Huruştu Ağaya sahip olduğu söylenen çok odalı dönemin en muhteşem malikanesi şu anda 1500 mirasçıya sahiptir. Ama şimdiki sahibi bilinmemektedir.
500 yaşındaki kompleks olan bu yapı sisteminde ahırlar dahil tüm yaşam ortamları mevcuttur. Oysa bu yapının restore edilip kurtarılması gerekmektedir. Bu kompleks yapı geçmiş kültürün derin izlerini hala taşıyor ve yıkılmamak için zamana karşı direniyor.
Kerpiç ve ahşap işçiliğinin en nadide örneği bu malikane ahşap süslemeleri halen korunabilir durumdadır. Doğanın yıkıcı etkilerine rağmen 500 yıldır hala heybetinden bir şey kaybetmiş değildir. Kerpiçler o denli sağlamdır ki, zamana karşı ayaktadır.
Bu muhteşem malikanenin duvarları arasında süren gizli yaşamların romantik kokan hikayelerine nasıl bakmalı diye sorulabilir! Huruştu Ağanın o dönem yaşantısını hayal edelim, bir anlığına! Bu evin canlı kalabilen kalıntılarına soralım da dile gelsin konuşsun!
En güzel aşk dolu renkli yaşamların tanığı duvarlar ve tavanlar aslında şimdiden her şeyi anlatıyor, bakmasını ve düşünmesini bilene! 500 yıl öncesi döneminin Anadolu insanı gerçekten sanatsal ruha sahiptir ki sanat kokan bu muhteşem yapıya imzalarını atmışlardır.
Torosların başında her türlü güç otoriterlerinden uzak nice şaman ruhlu kadınların yaşamını yansıtır burası.
Bölmepınar (Dengere) köyünün yaklaşık 260 hane olan toplam nüfusu 800 civarıdır. Bu nüfusun büyük bir kısmı sürekli köyde oturmaktadır. Dışarıdan gelen yazlıkçı nüfus sayısı daha fazladır. Köyden göçler oldukça artış halindedir. Köyün nüfusunda son 10 yılda %20 oranında azalma olmuştur. Sohbet ettiğimiz Köyün yaşlı nüfusu fazladır, genç nüfus orta yaşlı ve yaşlı nüfusa oranla daha azdır.
1950’li yıllardan itibaren Türkiye’de başlayan kentsel büyümeyle, genç nüfus köyden yavaş yavaş ayrılmaya başlamıştır. 1972’li yıllarda Avrupa’ya başlayan işçi göçüyle köy nüfusu iyice azalmıştır. Köyden ayrılanların çoğu bugün Antalya kent merkezinde ikamet etmektedir. Burdur ve Denizli illerinde ikamet edenlerin sayısı da hayli fazladır.
Dengere Bölmepınar köyünde hayvancılık en önemli uğraş ve ekonomik alanıdır. Küçükbaş hayvancılığın daha fazla yaygın olduğu Köyde çok sayıda sürü bulunmaktadır. Anason ekimi Köyde tarımsal ürünlerin başında gelir. Su olanaklarının sınırlı oluşu ve tarlaların kıraç topraklar üzerinde konumu nedeniyle Köylüleri Anason ürününü ekmeye tercihe zorlamıştır.
Dengere’nin köye yakın arazileri kıraç yerdeyken köyün verimli ve sulu tarım yapılan toprakları ise köye 9 km uzaklıkta Söğüt beldesi yakınlarındadır. Köylüler sulu tarım yapılabilen tarlalarda şeker pancarı ve birkaç yıldır seracılık faaliyetlerini sürdürüyorlar.
Köy halkının büyük çoğunluğu emekli olması sonucu 60 ve daha yukarı yaşlarda oluşu nedeniyle doğurganlık oranı çok düşüktür. Yaşlılık ve birçoğunun emeklilik geliri olmasından dolayı köydeki kullanılabilir arazi ekilmemektedir. 1970’li yıllar öncesi köylünün büyük çoğunluğu evlerinde hasır örerlerdi. Dengere köyünün hasırları İzmir pazarına kadar ulaşabiliyordu. Bir zamanlar Hasırcılar olarak da bilinmesi de bu yüzdendi.
Dengere akarsuları ve su kaynakları yetersizdir. Köyün içme suyu Bölmepınar Dengere köyü ile komşu Karaköy arasında bulunan Pınarbaşı adlı kaynaktan sağlanıyor. Sulama suyu ise köylülerin bireysel olarak kendi tarlalarından açtıkları sondaj kuyularından çıkardıkları sulardan sağlanıyor. Söğüt beldesi olan ovaya yakın Dengere tarlaları bölümleri ise genelde söğüt barajından sulanmaktadır.
Geçmişte köyde 8-10 tane köy odaları bulunmaktaydı. Burdur-Fethiye yolu üzerinde bir konuma sahip bu güzergâhı kullanan yolcular misafir kalmak için bu odaları kullanmaktaydı. Kanalizasyon şebekesinin mevcut olduğu Dengere’de telefon şebekesi ve sağlık ocağı vardır.
Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt yolun yanı sıra, ara sokaktaki yollar patika ve parke taşıyla düzenlenmiştir. Köyde elektrik, sabit telefon ve internet ağı mevcuttur. Köyün hemen hemen her hanesinde bir motorlu taşıt bulunmaktadır. Köyde iki cami ve iki mezarlık bulunuyor.
Dengere Köyünde okul boşaltılmış olup, öğrencileri komşu köy okuluna taşımalı olarak eğitime gitmektedir. Eskiden komşu köylerin medrese eğitim merkezi olarak bilinen Bölmepınar Dengere köyüne kayıtlı eğitimli insan sayısı fazladır. Bu şekilde birçok meslekten insan yetişmiştir.
Köyün kuruluş tarihi tam olarak bilinmemektedir. Kaynaklara göre 1071 Malazgirt Savaşı sonrası Orta Asya’dan Anadolu’ya gelen çeşitli göçebe Oğuz Boyları Rahat Dağı’nın eteklerinde yarı göçebe hayata geçmiştir.
Bu aileler kışları köy merkezinde, yazları ise Rahat Dağı’nın tepesindeki Gencer, Çanakyaran, Güllüpınar gibi yaylalarda konargöçer bir hayat yaşadıkları için kalıcı eserler bırakamamıştır.
Günümüzde Anadolu Selçuklulardan yörede bulunan tek mimari eser Dengere Camii’dir. Cami’nin içerisi ahşap malzemeden, duvarları taştan oluşmaktadır. Tek minareye sahiptir. Yapımına 12. yüzyılda başlansa da bugünkü halini alması 17. yüzyıla uzanmaktadır. Camii Selçuklu mimarisinden izler taşımaktadır.
Dengere Köyü, özellikle 17. yüzyılda önemli bir konuma gelmiştir. Köy, Osmanlı Devleti’nin Burdur sancağının Tefenni kazasının en fazla nüfuslu yerleşim yeri olarak bilinmektedir.
Osmanlı İmparatorluğu’nun yükselme dönemi padişahlarından Yavuz Sultan Selim’in emriyle köye askeri karakol kurulmuş, daha sonraki padişahlar zamanında Söğüt Gölü çevresi köydeki bazı ailelere tımar olarak dağıtılmıştır.
Köyün büyümesi 19. yüzyıla kadar devam etmiştir. 19. yüzyıldan sonra köyün meraları yetmediği için bazı aileler köyden göç etmek zorunda kalmıştır. Köyden göç edenler genellikle Çavdır, Söğüt, Osmankalfalar gibi köylere yerleşmiştir.
Dengere isminin hikayesinde rivayet edilen Dengere köyünün bulunduğu mevkide Şeyhzadeoğlu veya Şeyhüsanoğlu beyliği yaşamaktaymış yan köylerde ise Tekelioğlu beyliği ve Davazlıoğulları ikamet etmekteydi.
Tekeli oğullarının oğlu, Şeyhüsan’ın kızına vurulur ve Şeyhüsan’ın biricik, gözdesi en sevdiği kızını kaçırır. Bunu duyan Şeyhüsanoğlu gururuna yediremez ve tüm adamlarını toplar Tekelioğlularını basmaya giderler.
Şeyhüsan tam tekeli oğlunun sınırlarına girerken iki beylik arasındaki Çomaklı mevkiinde Davazlıoğlu beyi Şeyhüsan ve adamlarına “döngeri” diye seslenir ve dönmesini ister. Bu söze karşı gelemeyen Şeyhüsan adamlarını da alır ve geri döner. O günden sonra “döngeri” sözü günümüze kadar geldikçe değişir ve “Dengere” ismini alır.
Bölmepınar isminin hikayesinde, medeniyetlerin kurulmasında ve yerleşme biçimlerinde suyun önemi yadsınamaz. Medeniyet savaşlarının sebebi olan su, bu köyün isminin verilmesinde önemli bir yere sahiptir. Pınarbaşı kaynak suyu, Bölmepınar yani Dengere köyü ile Karaköy’ü birbirinden ayırmaktadır.
Bu su iki köyün su üzerine tartışma yaşamadan zamanın akil insanları tarafından eşit miktarda paylaştırılmasıyla çözüme ulaşmıştır. Bu iki köyü birbirinden ayıran ve Dengere’nin içme suyu olarak kullanılan kaynak 1960’lı yıllarda bu köyün isminin “Bölmepınar” olmasına sebep olmuştur.
Resmiyette Bölmepınar olan köyün ismini ne köylüler ne de çevre köylerdeki insanlar içselleştirmiştir. Köyün başlıca sülaleleri: Kılıçlar, Çakmaklar, Curnalılar, Garalar, Havıslar, Akakanatlar, Hallollar, Zeybekler, Mergeleler, Şeyhüsan oğlunun ırgatlığını yapan Köleler dir.
Yeşil Tepe Köyün tüm dağ ve tepeleri ağaçsız olmasına rağmen bu tepede yıllara meydan okumuş ardıç ağaçları vardır ve bu tepe yeşilliğiyle doğrudan göze çapmaktadır. Köylüler bu tepeye ayrı bir önem atfetmişlerdir. Yeşil tepenin ağaçları kurumadığı sürece kesilmez ve kesenin de başına türlü belalar geleceğine inanılır.
Kültür Köy insanlarının yaşam tarzı ve konuşmasında hala Yörük kültürünün etkisi görülmektedir. Köyde Türk Halk Müziği çok sevilir, özellikle de Teke Zortlatmasının yeri başkadır. Sipsi denilen üflemeli çalgı ve bağlama çok kullanılır.
Köyden ayrılanların yılda bir kez toplanması için gerçekleştirilen Anason Şenlikleri köye farklı bir hava katmaktadır. Soğan dolması ve göce köyün kendine özgü lezzetlerindendir.
Dengere Camii
Çavdır’a bağlı Bölmepınar adı ile bilinen Dengere köyündedir. Miladi 1120 yılında yapıldığı rivayet edilen caminin mimarı bilinmemektedir. Ayrıca köylüler tarafından bu caminin Selçuklulardan önce kilise olarak kullanıldığına inanılmaktadır.
Selçuklu ve beylikler dönemi ahşap direkli, toprak damlı camilerin Osmanlı Dönemi’nde yapılmış örneklerindendir. Kitabesi olmadığından kim tarafından ve ne zaman yapıldığı belli değildir. Dengere Cami’nin duvarındaki taşlardan birine 1661 tarihi kazınmıştır.
Cami minaresi ve şadırvanı ile birlikte bir bütün teşkil etmektedir. Kare planlıdır. Caminin ortasındaki dört direk çatısını tutmakta ve camiyi üç sahana ayırmaktadır. Tavan düz kirişlerle süslüdür. Ahşap sütunlar sekiz yüzlüdür. Ayaklar klasik devir mermer sütunlardandır.
Camide hem asma kat hem tavan konsolları, yastıklar, korkuluk parmaklıkları, boyalı süslü pervazlar yani genel olarak tavan ahşap işçiliği ile seyre doyulmayacak bir güzelliktedir. Minber ahşaptan künde kari ve boyalı olarak yapılmıştır. Minberde pervaz ve ahşap yüzlerde geometrik boyama süsler vardır.
Minber alemine geçiş de çok süslü, alem koniktir. Mihrap alçıdan boyalı sütuncuk ve yüzlerle süslü, duvara geçiş üçgen bindirmelerledir. İki kanatlı ahşap kapı oyma-geçme olan künde kari tekniğindedir. Minberde pervaz ve ahşap yüzlerde geometrik boyama süsler var.
Minare kısmı tamirat görmeyen caminin diğer kısımları zaman zaman tamirat görmesine rağmen eski özelliklerini kaybetmemiştir. Caminin esas ölçüsü olan düz toprak dam sonradan kısmen kaldırılıp üzerine çatı yapılarak kiremit ile örtülmüştür.
1968 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiş, tamamen yıkılan batı duvarı yeniden yapılmıştır. Mülkiyeti vakıflar genel müdürlüğüne ait caminin iç alanı 208 metrekare olup, 250 kişilik cemaat kapasiteli bir camidir.
Yapılan izlenimlerde caminin içinde mermer sütunların ve duvarların üzerinde bulunan yazıtlar restore edilerek temizlendiği zaman caminin tarihçesi ile ilgili bilgi verileceği tahmin edilmektedir.
Cami içerisinde bulunan elektrik aksamının çok vasat olduğu tesisatının cami için riskli olduğu köylüler tarafından dillendirilmektedir.
En küçük bir elektrik sorununda yangın ihtimali yüksek olduğu görevliler tarafından dile getirilse de vakıflar genel müdürlüğünün yıllardır bir çözüm üretilmemiştir.
--------------------------------------------
Kamera/Metin Yazım : Mehmet SÖKMEN
Seslendirme : Rüksan Atak SÖKMEN
Çekim Tarihi : 05.01.2020
Prodüksiyon Yapım Tarihi: 04.02.2020
Video Prodüksiyon Yapım, Yayın Ve Yönetmeni: Mehmet SÖKMEN - 0532 525 84 93
web: www.mehmetsokmen.tv
         www.youtube.com/mehmetsokmen1

Bu haber 174 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Gezi Notlarımız

Gömbe Yeşil Göl Uçarsu Doğa Sistemi - Kaş

Gömbe Yeşil Göl Uçarsu Doğa Sistemi - Kaş Akdeniz Bölgesi nice farklı doğa oluşumlarının en güzel örneklerini sunarken, Akdağların biyoçeşitliliğinde önemli ...

Yeşil Göl Doğa Sistemi - Gömbe Kaş

Yeşil Göl Doğa Sistemi - Gömbe Kaş Anadolu coğrafyası dünya kara sisteminde olağan üstü benzersizdir. Bu bölümde bizimle birlikte Akdeniz Batı Toros s...

Contributor

HAVA DURUMU


Google Translate

Mehmet SÖKMEN - 05325258493 Bu web sitesindeki tüm videoların linklerini adımızı göstererek kullanabilirsiniz ISBN: 978-605-88104-0-2
RSS Kaynağı |