http://www.mehmetsokmen.tv/videolar/ Şah Gölü El-Gölü - Tebriz İran - Mehmet SÖKMEN Tv - Video Prodüksiyon - Antalya
ANASAYFA VİDEOLAR ANKETLER RSS KAYNAĞI İLETİŞİM

HABER ARA


Gelişmiş Arama

BU KANALI DESTEKLE

Şah Gölü El-Gölü - Tebriz İran

Şah Gölü El-Gölü - Tebriz İran

Tarih 26 Mayıs 2019, 23:03 Editör Mehmet SÖKMEN

Şah Gölü El-Gölü - Tebriz İran

ISBN 978-605-88104-0-2
Şah Gölü El-Gölü - Tebriz İran
Parkın ne zaman kurulduğu belli değildir. Ancak, ilk olarak tarımsal amaçlı bir su kaynağı olarak kullanıldığı görülmektedir. Park Kaçar hanedanlığı devrinde bir yazlık saray olarak kullanılmıştır. İçinde 12 metre derinliğinde bir su havuzu ve bir saray bulunur. Park Pehlevi devrinde yeniden düzenlenmiştir.
1979'da İran Devrimi'nden sonra ismi El-Gölü olarak değiştirilmiş, resmi belgelerde bu şekilde geçmiş olsa da günümüzde hala eski ismi olan Şahgoli ismi kullanılmaktadır.



Eskiden Şah Gölü olan adı, İslam devriminden sonra El (Halk) gölü olarak değiştirilmiştir. Bu büyük park, şehirde gürültüden ve yoğunluktan kaçmak isteyenlerin ilk adresi halindedir. Etrafı yürüyüş yolları, çay bahçeleri ve banklarla çevrili parkın ortasındaki göl aslında büyük bir havuzdur.
İlk olarak tarımsal amaçlı yapıldığı düşünülen gölün ortasındaki zarif bina bir Kaçar Sarayı ve ait olduğu mimariyi çok güzel temsil ediyor. Restore edilen ve günümüzde restoran olarak kullanılan yapı bugün kıyıya bir yolla bağlıdır.
Güneydoğuda yer alan şehrin en önemli parkı durumundaki El Gölü eski adı Şah Gölü için; 1995 yılında Nader Mirza Kaçar, El Gölü bahçesi hakkında “Kaçar hanedanın ilk döneminde bu havuz, toprak ve kum ile doluydu ve Tebriz’in büyüklerinden birisine aittir. Abas Mirza Naeb Alsaltane’nin sekizinci oğlu Kahraman Mirza o zamanlar Azerbaycan’ın hükümdarıydı, orayı alıp ve sonra gelişimi için çabalamıştır” Diyor.
Tebriz’in sekizinci valisi Kahraman Mirza lakaplı Abbas Mirza, Tebriz hükümdarı olduğu zaman, havuzu restore etmiş ve iki katlı güzel bir binayı havuzun ortasına inşa etmiştir.
Havuzun doğu kıyısının ortasından binaya kadar bir yol tasarlamış ve havuzun doğusunda olan yüksek tepeyi de teraslarla ve düzenli geniş merdivenlerle destekleyerek onun bir kaç yerinde de belirli aralıklarla su güzergahları ve şelaleler yapmıştır. Kahraman Mirza burayı yazlık ev olarak kullanmak istemiştir.
Kahraman Mirza’nın, ev tamamlanmadan önce ölmesi çocukları tarafından uğursuzluk olarak algılanarak bina terk edilmiştir. Sadece yaz aylarında havuz, kentin içinde ve etrafındaki bahçelerin sulanması için su deposu olarak kullanılmıştır.
1995 yılında Nader Mirza; Şah Gölü El Gölü kelimesi havuzların şahı olarak tercüme edilmiştir. Göl, Türk dilinde; büyük havuz anlamına gelmektedir. Bu havuzun çok büyük ve geniş olması yanında, bu büyüklükte ve ihtişamda başka bir havuzun bulunmamasından dolayı Şah kelimesiyle birleştirilmiş ve şah kelimesinin büyüklük ölçüsü vurgulanarak Şah Gölü olarak tanımlanmıştır.
Şah Gölü bahçesinin, İran bahçeleri arasında bir benzeri yoktur. Şiraz şehrinde günümüzde herhangi bir izi bile kalmayan Taht bahçesi ona en yakın örnektir. Etemadossaltane 1989 da kendi kitabında; Şah Gölü bahçesini şöyle açıklamaktadır: “Şehrin doğu kısmında, Kahraman Mirza büyük bir havuz yapmıştır. Asıl binayı havuzun ortasına koymuş olup bu bina iki katlı güzel bir köşktür.
Havuzun ortasında köşke doğru bir yol ile karşısındaki yüksek tepeyi tasarlayarak tümünü gülistan yani gül bahçesi yapmıştır. Havuzun büyüklüğü o kadar büyük ki doldurulması altı ay sürmektedir” 1930 senesine kadar köşk ve bahçeler terk edilmiş bir biçimdeydi ve bu tarihten itibaren Tebriz Belediyesi’nin himayesi altına alınmış ve küçük bir tadilatla kamu parkı haline getirilmiştir.
Köşk binası çürüme ve aşınma sebebiyle 1967 yılında yıkılıp aynı yerde 1970 senesinde yeni bir bina inşa edilmiştir. Havuzun ortasında köşke sahip bahçelerin inşası Hindistan’da Gurkanyan padişahlığı döneminde restore edilmiştir.
Sefaviler döneminde İran ve Hindistan arasında sürdürülen kültürel alışverişin doğal bir uzantısı olarak tahminlere göre bu bahçe o dönemde inşa edilmiştir. 1921 yılında restore edilmiş tek katlı bina ve bahçesi ile birlikte bahçenin resmi, belediyenin arşivlerinde mevcuttur.
1937 yılında Vali Bager Kazemin zamanında bina yeniden yapılmış ve şelaleler ve teraslarla bugünkü haline dönüştürülmüştür. Binanın alt katı 1987 yılına kadar restoran olarak kullanılmıştır. 1971 yılında Şah Gölü bahçesinin binası Hüşang Ceyhun tarafından, belediyede mevcut eski haritalardan ve fotoğraflardan yararlanarak 2 katlı olarak inşa edilmiştir.
Tebriz Belediyesi, 2002 kaynaklarına göre, bu bina 1978 yılında yanmış ve 1987 yılında yeniden restore edilmiştir. Havuzun kenarına yeşillik ve çiçek eklendiğinden dolayı bahçe alanı eskiye göre daha da azalmıştır. Bu bina şimdi restoran ve kafe olarak kullanılmaktadır. Bahçe de 1930 yılından beri park olarak kullanılmaktadır.
Bahçenin yapısal unsurları Havuz Göl formludur. Havuzun boyutu 200×317 metre ve derinliği 4 metre bazı yerlerinde bu derinlik değişebilmektedir. Ama havuzun tadilatından sonra boyutu, etrafındaki yapılmış yeşil alan dolayısıyla küçülmüştür. Havuzun 54.675 metrekarelik alanı ve su kapasitesi 2.000 metreküptür.
Havuzun su ihtiyacı, Ligvan köyünden geçen Mehran Irmağı’ndan bir su kanalıyla yani şah kanalı ile temin edilmekte ve bu kanal Hervi, Beyrag, Hac Abdol, Zerneg ve Fath Abad köylerinin arazisinden geçerek havuza bakan tepenin güney cephesine ulaşmakta olup bu kanalın uzunluğu 16 kilometredir.
Bu kanalın 1500 metresi yeraltı kanalıyla Hac Abdol ve Fath Abad köylerin arasından geçmektedir. Havuzun etrafındaki tarım alanları ve meyve bağları su ihtiyaçlarını bu kanaldan temin etmektedirler.
Bahçenin binası köşkü göl ile tam uyumludur. Şah Gölü köşkü yarımada üzerinde inşa edilmiştir. Bu köşk su ile çevrelenmiş ve havuzun doğu tarafının ortasından bir ince yol ile yarımadanın merkezine kadar inşa edilmiştir. Diğer çevredeki unsurlar bu aksa göre güneydoğu-kuzeybatı yönlere sahiptirler.
Köşk, bu aksın sonunda ve yarım adanın merkezinde yer almaktadır. Köşkün asıl girişi doğu tarafında yer almakta olup giriş kapısı, tepenin yamacına doğru yönelmiştir. Bu sekizgen binanın her tarafı 12 metre olup herhangi bir bölümünden de giriş yapılabilmektedir. Ancak her köşesi küçük odalara, girintilere ve bazı niş bölgelerine de bölünmektedir. Aslında bu köşkün kubbesi başlangıçta bulunurken daha sonra tahrip olmuştur.
Uzun yıllar boyunca bahçe kiraya verilmiştir. Köşkün, Tebriz halkı tarafından yaz aylarında daha sıklıkla kullanılmasıyla birlikte köşkün restorasyonu ve yenileme çalışmaları yapılmıştır. Havuzun ortasında bina sekizgen bir plana sahip olup asıl girişi de yarımadaya giden caddenin karşısında tasarlanmıştır.
Bu köşk iki katlıdır ve ortasında sekizgen büyük alan vardır. Zemin katı yuvarlak merdiven aracılığıyla ikinci kata bağlanmaktadır. İkinci katın üstünde kubbe yapılmış olup oradan güneşin binanın iç kısmına girmesi sağlanmıştır.
Köşkün etrafındaki alan çiçeklerle süslenmiş ve ortadaki yolun etrafında suyolu ve şelaleler yapılmış kenarlarında da çiçekler ekilmiştir. Yarımadanın dört köşesine taştan yapılmış dört sütun yerleştirilmiştir. Ayrıca bu alanda tasarlanmış taşlar, yapılmış çiçek saksıları yer almıştır
Bahçenin geometrisi muhteşem biçimlidir. El Gölü bahçesinin bir İran bahçesi sayılmasının en önemli nedeni, fiziksel planı üzerinde dikkatlice hesaplanmış geometrisi, bahçeyi ve binayı mükemmel bir şekilde biçimlendirmiş olmasıdır.
Bahçenin geometrisinde kare ve dikdörtgen kullanılmıştır. Bahçedeki yapım sistemi daha çok teraslı bahçelere benzemekte olup bu bahçelere İran’da örnek olarak Şiraz’da Taht Bahçesi ve Kerman’da Mahan Bahçesi verilebilir. Bu tür bahçelerde, bahçe oluşumunda su çok önemli rol oynamaktadır.
Suyun hareketi ve sesi, bu bahçelerde açıkça görülmektedir. El Gölü bahçesi, İran bahçe sanatı açısından ele alındığında, geometrik biçimlenmelerde simetri, egemen merkezi nokta, kare geometrisi ve mekânsal değişimler ilk bakışta algılanan önemli tasarım komponentleridir.
Merkezi kurallı yani sekiz cennet planı, asıl köşkte uygulanmıştır. Bahçenin kare plana sahip olması ile köşkün, kare planın tam merkezinde ve eksenlerin kesişim noktasında yer alması, simetrik bahçe sanatından esinlenildiğini ortaya koymaktadır.
El Gölü Bahçesi’nde daha çok kare şekli kullanılmıştır. Bahçenin büyük havuzu kare şeklinde yapılmış ve ona uyum sağlamak için diğer fiziksel yapılar da, örneğin teraslardaki küçük havuzlarda, meyve parselleri ile çiçek alanlarında daha çok kare şekilleri kullanılmıştır.
Kare şekli bahçeyi oluşturan elemanların net bir biçimde algılanmasını sağlamakta ve ağaçların sıralarını her yönden görmek mümkün olabilmektedir.
El Gölü Bahçesi genel hatları itibariyle kendisine has geometrik biçimlenmelere sahip olup kullanılan malzemelerin benzer oluşlarına ve birliğine ek olarak benzersiz bir mekânsal çeşitliliğe de sahiptir.
Mekânsal çeşitlilik bu bahçede, birbirinden bağımsız alanların varlığına işaret etse bile tüm alana hakim olan geometrik şekillerin kullanımı ile oluşturulan simetrik bahçe anlayışı, ekim planı, bitkilerin çeşitli kompozisyonları, suyun kullanım farklılığı ve simetriyi destekleyen çeşitli malzemeleri kullanımı gibi tasarım yaklaşımıyla daha da zenginleştirilmektedir. Bu durum tüm alana algısal üstünlük ve geniş görüş olanağı sunmaktadır.
El Gölü - Şah Gölü, Tebriz’in 7 kilometre güneydoğusunda yüksek bir yerde konumlanmış ve bir tepenin eteğinde bulunmakta olan bahçedir. Bahçenin yolu, Tahran kapı girişinden 3 kilometre uzunluğunda ve eni de 8 metre olan taş döşemeli bir yolla bahçenin giriş alanına bağlanmaktadır.
Bahçenin girişindeki meydana küçük meydan denilmektedir. Bu yolun iki tarafında yol boyunca söğüt ağaçları bulunmakta ve bahçenin suyu yol kenarından akarak şehrin bir kısmının su ihtiyacını karşılamaktadır.
Bahçe ilk kez halk kullanımına açıldığı zamanlarda, şehirden uzak olduğu için ulaşım araçlarının olmaması ayrıca şehrin farklı noktalarında çeşitli bahçelerin bulunması nedeniyle başlangıçta insanlar tarafından pek çekici bulunmamış ve rağbet görmemiştir. Ancak zaman içerisinde, bu bahçe hem Tebriz halkının yoğun kullanımına sahne olmuş hem de ilçenin önemli turizm alanı olarak bir değer ifade etmiştir.
El Gölü bahçesi güzel ve harika bir görüş alanına sahip olup terasların üstünde ufuk çizgisine kadar tüm manzaraya hakim bir konumda bulunmaktadır. Belki de bu alana El Gölü bahçesini yapma sebebi, geniş bir görüş alanına sahip olması gerekçe olarak gösterilebilir. Bu da İran’daki Kaçar dönemindeki bahçelerin batı kültüründen alınan bir özelliğidir.
El Gölü bahçesinde bitki dikme konusunda gölgeli ağaçlar yoğun bir şekilde ana eksenlerde görülmektedir ve orman şeklinde olan koruluklar da tepenin üst kısımlarında oluşturulmuştur. Binanın önünde süsleme amacı ile mevsime göre değişen mevsimlik çiçeklere yer verilmiştir. Ayrıca çiçek dikme genelde ana aksın çevresinde yer alan tali yollar ile düzensiz eksenlerin etrafında sıklıkla görünmekteydi.
El Gölü bahçesinde dikkat çeken diğer bir durum ise, Tebriz’in soğuk iklime sahip olması nedeniyle bitki türleri açısından özellikle kullanılan süs ağaçlarındaki tür farklılığıdır. El Gölü gibi bahçelerin dağ ya da tepenin eteğinde inşa edilmelerinin en önemli sebeplerinden birisi, suyun doğal eğimden ve topoğrafyadan yararlanarak akışını sağlamak için bahçe alanının sulamasını sağlamanın yanı sıra güzergâh boyunca farklı su kullanımların yapılmasına olanak tanımasıydı.
Örnek olarak; doğal veya yapay küçük şelaleler, suyollarında eğimli yüzeylerin oluşturulması, merdivenimsi düzeylerin oluşturulması ve yerçekimi kuvvetinden yararlanarak yüksek şelalelerin oluşturulması gibi farklı su kullanımları verilebilir.
El Gölü Bahçesini diğer çağdaşlarından ayıran önemli planlama yaklaşımları olarak; mekânsal yapının eğimli arazide inşa edilmesi, merdivenler ile teras yapılması, ana eksenlerin etrafında süs ve gölgeli ağaçların dikilmesi ve çiçeklerin ekilmesi, binaların önünde, ana aks boyunca suyun kullanımı, suyun ana aks boyunca hareketli kullanımı sayılabilir.
Kaçar dönemindeki bahçeler ile El Gölü bahçesinin önemli farklılığı:
El Gölü bahçesinin duvar ile çevrelenmemesi, belirli girişin veya giriş binasının olmaması, güvenlik ve gizlilik duymamak, bahçe mimarisinde iç bölümün olmaması ve bitki türlerinin farklılığı sayılabilir.
El Gölü bahçesinde su, kaynağından yeraltı suyundan akmakta ve bu bahçenin en önemli özelliğinin su unsuru olduğunu göstermektedir. Bu bahçede de Tahran’daki diğer bahçeler gibi suyun, sakin veya hareketli kullanımları söz konusudur.
El Gölü bahçesi, şehrin gelişip büyümesinden önce, kentin çevresinde yer alıyordu. Bugün şehrin gelişmesiyle bahçe, kentsel alanlardan biri sayılmakta ve şehrin güneydoğusunda yer almaktadır. Günümüzde El Gölü bahçesi dört girişe sahiptir. Ana giriş kuzeybatıdadır. Bu giriş kolay ve şehrin merkezinden çok uzak değildir. Diğer giriş de bahçenin kuzeydoğu kısmında yer almaktadır. Bu giriş arabayla yapılmakta ve bir parking alanı da bu alanın girişinde yer almaktadır.
Bahçenin halkın kullanımına açılmasından itibaren özellikle 1930 yıllından beri bahçe, işlevsel yönlerinin artmasıyla ve kullanım çeşitliliği sonucu artan ziyaretçi akınıyla birlikte her geçen yıl bir önceki yıla göre daha da kalabalıklaşarak büyümeye ve genişlemeye başlamıştır.
O kadar ki şimdi bahçenin alanı yaklaşık 70 hektara ulaşmaktadır. Bunun diğer sebebi de ziyaretçilerin taleplerinin özellikle bu bahçe üzerinde yoğunlaşmasıdır. Bugün bu bahçe şehrin en büyük eğlence parkı olarak kullanılmaktadır.
Ayrıca bahçenin gelişimi ve park olarak kullanılması onun tarihi değerini daha da öne çıkarmakta ve daha fazla korunması gerekliliğini de bir zorunluluk olarak dayatmaktadır. Bahçede, eğlence merkezleri büyük havuzun etrafında yapılmıştır. Konaklama alanları havuzun güney tarafında, luna park ve restoranlar batı tarafında, spor alanları kuzey tarafında ve yönetim binaları ise doğu kısmında yer almaktadır.
Bahçe ziyaretçiler için geniş rekreasyon olanakları sunmaktadır. Göl, derinliğinin 3-9 metre olması nedeniyle yüzme etkinliğine yasaklanmıştır. Ancak pedal tekneler, deniz motorları ve deniz otobüsü rekreatif amaçlı olarak kullanılmaktadır. Pedal ve motorlu tekneler sabah ile öğlen arası hizmet verirken deniz otobüsü ise akşam saat beşten sonra başlamakta ve bahçenin yeni etkinliklerinden olup daha çok gençler ve çiftler tarafından kullanılmaktadır.
Gölün etrafında dolaşarak yürüyüş yapmak ziyaretçilerin en çok tercih ettikleri ve sıklıkla yaptıkları etkinlik olarak görülmektedir. Köşkün etrafındaki çiçeklerle süslenmiş alanlar, görsel algılama üstünlüğü nedeniyle fotoğrafçılar için önemli çekim yerleri olarak kabul görmekte olup fotoğraf çekmek bahçedeki etkinliklerden biridir.
Tebriz, tarihi bir şehir sayılmakta ve her yıl birçok turisti kendine çekmektedir. Ayrıca yeni yıl tatilinde ve yaz mevsiminde yerli turist özellikle Tebriz şehrini ziyaret etmektedirler. 2008 yılında 1.367.113 yerli ve yabancı turist bu şehri ziyaret etmiştir. Bahçe, Tebriz şehrinin sembolüdür ve transit yolcular kesinlikle bu bahçeyi ziyaret etmektedirler.
Bahçe, bazı yolcuların çadır kurarak bir gece konaklamalarına da izin vermektedir. El Gölü hoteli tüm yıl boyunca misafirlere hizmet vermektedir. Aynı zamanda Belediye ve Kültürel Mirası Koruma Dairesi’nin koordinasyonu ve yönetimi altında bu bahçede yolcuların konaklamaları için çadırlar kurulmuştur. Nispeten bu çadırlarda konaklamak otellerle karşılaştırıldığında daha ucuz olmaktadır.
Ziyaretçiler çoğunlukla Tahran’dan veya diğer komşu illerden gelmektedirler. El Gölü bahçesinin kampüsünde çadır kuranlar veya geçici ikamet edenler; genellikle önceden El Gölünü ziyaret eden kişilerdir. Diğer ziyaretçiler ise akrabalarını ziyaret etmek için yaz veya nevruz tatillerinde bu şehri ziyaret ederler.
Yerli ve yabancı turistler ile ziyaretçilerden daha çok bu parkı ziyaret edenler öncelikle ve çoğunlukla Tebriz kentlisidir. Tebrizlilerin bu parkı farklı yaş gruplarına göre kullanımı söz konusu olduğunda; yaşlılar, gençler, çiftler ve aileler olmak üzere dört farklı kullanıcı profili ele alınabilir. Eğlence olanaklarının varlığı çeşitli insanların bir araya gelmesine fırsat tanır.
Farklı dil ve kültürel kimliğe sahip toplulukların değişik yerleşim birimlerinden burada bir araya gelmeleri, birlik ve dayanışma için kültürlerarası diyalog kurmaları ve milli birliği güçlendirecek bir dayanışmayı teşvik etmesi, aynı zamanda devletin bu alanları oluşturmanın ve halkı kaynaştırmanın ve onları ortak bir amaç etrafında toplamanın ideallerinden de biridir.
Siyasi sistem, insanları sadece rekreasyon yapmaya teşvik etmekle kalmıyor aynı zamanda sosyal değerleri güçlendirme için de çaba harcamaktadır. Bu bağlamda güç ve rekreasyon ilişkisinin sosyal ve kültürel boyutu da bulunmaktadır.
El Gölü bahçesinde ulusal ve dini özel günler, şenlikler ve partiler düzenlenmektedir. İnsanların bu tür eğlence ve kültürel etkinlik zamanlarında bir araya gelmeleri, ulusal birliğin temellerini geliştirmek ve güçlendirmek fırsatını da o topluma sağlamaktadır.
Tebriz’de şenliklerden en önemlisi, “Sizdehbeder” günü yani nevruz tatilinin 13. günüdür. Bu gün “tabiat günü” olarak adlandırılır. İnsanlar yeşil alanlara, bahçe ve parklara gitmeyi tercih ederler ve aileleri ile birlikte güzel zaman geçirirler. El Gölü bahçesi de bu popüler yerlerden biridir.
Tebriz Belediye Başkanlığı tarafından El Gölü bahçesinin geleceğe yönelik olarak İran’da büyük bir parka dönüştürülecek büyük bir potansiyele sahip olduğu belirtilmekte ve popüler yapılması için büyük bir proje hazırlığı içinde oldukları dile getirilmektedir.
Tarihi kimliğe sahip olan bu bahçeyi yoğun kullanımlara sahne olacak bir biçimde kimliksiz bir parka dönüştürme düşüncesi beraberinde kentin hafızasını ve kimliğini de zamanla ortadan kaldıracak olumsuz bir gelişme olarak nitelendirilmelidir.
Toplumun ve bireylerin çevreleriyle ruhsal ve bedensel yenilenme amacına yönelik değişik türdeki ilişkiler sonucu oluşan ve günümüzde önemi uluslararası boyutlara ulaşmış bulunan açık hava rekreasyonu gereksinimlerinin karşılanmasında ilk akla gelen alanlar sağlıklı çevresel koşulların yaratıldığı yeşil ağla bütünleşik alanlardır.
Uygarlık düzeyini yakalamış ülkelerde Açıkhava rekreasyonunun toplum yaşantısında sağlıklı bireyleri yetiştirmede ve sağlıklı toplum oluşturmadaki rolü çok iyi kavranmış olduğundan bu konuda yapılmış çok yönlü bilimsel araştırmaların ulusal kaynak kullanma politikası ilkelerinin saptanmasında yönlendirici bir rol oynadıkları görülmüştür.
El Gölü bahçesinin parka dönüştürülmesinin bazı faydaları olacağı ve olumlu yönlerinin bulunduğu her ne kadar yöneticiler tarafından dile getiriliyor olsa da temelde sahip olunan değerlerin kayboluşu anlamına gelmektedir. Birçok İran bahçesi bu şekilde parka dönüştürüldüğünden tarihi değerlerini kaybetmişlerdir.
El Gölü bahçesi bir park ve eğlence alanından önce bir tarihi kimliği olan değerli bir yeşil alan olarak Tebriz Kenti’nin çok önemli bir güzellik sembolüydü. Kaçar zamanından kalmış, o zamanın bahçe tasarım modelini yansıtmakta, aynı zamanda geçmişteki insanların kültürünün ve düşüncelerinin sembolü olmuştur. Bu nedenle daha çok bakım yapılmalı ve korunmalıdır.
Günümüz kentlerinde parkların yapılma amacı ilk olarak kentin yoğun yapılaşma adaları arasında nefes alma boşlukları yaratarak insanlar için sağlıklı ve canlı yaşam alanlarını kentin içine taşımaktır. Diğer yandan da ikincil olarak insanların gereksinim duyduğu çevresi güvenlikli bir biçimde sınırlandırılmış alanda, dinlenme-eğlenme-oyun olanağı ve yenilenme ihtiyaçlarını karşılamaktır.
El Gölü bahçesinin parka dönüşmesiyle birlikte bir kent yeşilinden beklenen faydalar artık sağlanamayacaktır. Artık bahçe yerine park alanları, daha çok kazanç getirecek yapılanmaları da beraberinde kent yeşilinin arasına getirecek ve sonuçta park, insan doğasına aykırı bir görünüme bürünecektir.
İnsanlar park alanında kendilerine sunulanlarla yetinmek durumunda kalacak, park alanında artık insanlar tarihi bahçeyi ziyaret etmek için değil popüler kültürün kendilerine dayattığı yeni eğlence mekânlarına ve modern dünyanın sundukları eğlence ve oyun mekânlarına yöneleceklerdir.
İran’da son yıllarda modern yaşam, halkın özellikle genç neslin taleplerini ve beklentilerini değiştirmeyi başardı. Artık gençlerin bahçe ve park kavramı modern dünyanın onlara sunduklarıyla şekillenmektedir. Örneğin; heyecan verici alanlar, lunapark gibi yerler ailelerin istekleri doğrultusunda park alanlarında bulunduruldu.
El Gölü parkında da yöneticiler insanları daha da memnun etmek için bahçe alanını genişleterek eğlence mekânlarının sayısını arttırmış ve bahçe alanında her geçen gün eski halinden uzaklaşan yaklaşımları benimsemeye başlamışlardır. Bahçenin kuzey tarafı genişlemeye başlamıştır ve hala devam etmektedir.
Yeni tasarım, bahçenin orijinal geometrisini göz önüne almamıştır. Bahçenin asıl planında düz hatlar ve akslar egemen iken aksine yeni alanların tasarımında eğimli çizgiler ve organik kıvrımlar ve hatlar kullanılmıştır.
Şunu dile getirmek parkın şimdiki durumunu anlatmak için son derece yerinde bir saptamadır; “bilgisiz ilgililere bir kentin tarihini ve kültürel birikimini emanet etmek, aslında toplumun geleceğini de tehlikeye atmakla özdeştir”.
Bahçe, kurak çöllü ve İran gibi düşük su kaynaklarına sahip bir ülke için biyolojik iklimsel konfor için son derece önemlidir. Bahçe ve park alanları yalnızca verimli su ve toprak kullanımı sağlamakla kalmaz, aynı zamanda ülkedeki kültürel zenginliklerin bir simgesidir. Ayrıca, İran bahçeleri, korunan ve geleneksel alanlarda meyve ağaçlarının ve süs ağaçlarının sürekli sürdürülebilir kullanımına izin verir.
Kaynaklar
1.      Bani Mesut, A., 2011. Tebriz’in Tarihi Bahçeleri, Kültürel Araştırma Bürosu, Tahran.
2.      El Gölü Bahçesi Park Yönetimi, 2012. Tebriz.
3.      Etemadossaltane, M., 1989. Merat Alboldan, Düzeltme: Nevai, E ve Mohades, M., Tahran Üniversitesi, Tahran.
4.      Nader Mirza, G., 1995. Tabriz Darrossaltane’nin Coğrafi ve Tarihi, Düzeltme: Tebatebayi G., Sütüde, Tebriz.
5.      Pouya, S., 2012. Tebriz bahçelerinin İran bahçe sanatındaki yerinin araştırılması, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
6.      Pouya, S., Demirel, Ö., Pouya, S, "Historical Gardens At Risk Of The Destruction By Visitors, Case Study Of  El-Goli Garden (Iran)," Landscape Research, 2015, Volume 40, Issue 7, October 2015, Pages 875-883.
7.      Pouya,S., Demirel, Ö, 2016, İran Bahçe Sanatının ve Tasarım Özelliklerinin Araştırılması (Investigation Of The Iranian Garden Art And Design Features).  Artvin Coruh University Journal Of Forestry Faculty,  Year: 2016, Vol: 17, Issue: 1, Pages: 96-105, Doi: 10.17474/Acuofd.67409
8.      Saremi, A., 2002. Antik Bilgelik ve Yeni Bakış Açıları, Şah Gölü Bahçesi Kısmı, Çağdaş Snat Müzesi, Tahran.
9.      Tebriz Belediyesi, 2002. Tebriz’in Eski ve Tarihi Mahalleleri, Furuzeş Matbaacılık, Tebriz.
10.  Tebriz Belediyesi, 2011, Fen İşleri Odası Arşivşeri, Tebriz.
11.  Tebriz Kültürel Miras Bürosu, 2011. Fen Bilimleri Odası, Tebriz.
12.  Vibler, D., 1965. İran Bahçeleri ve Köşkleri, Çeviri: Mihendoht. M., Seba Naşr ve Kitap çeviri şirketi, Tahran.
http://www.plantdergisi.com/prof-dr-oner-demirel-sima-pouya/iran-bahce-sanati.html
---------------------------------------------
Kamera/Metin Yazım : Mehmet SÖKMEN
Seslendirme : Rüksan Atak SÖKMEN
Çekim Tarihi : 24.04.2019
Prodüksiyon Yapım Tarihi: 13.05.2019
Video Prodüksiyon Yapım, Yayın Ve Yönetmeni: Mehmet SÖKMEN - 0532 525 84 93
web: www.mehmetsokmen.tv
         www.youtube.com/mehmetsokmen1

Bu haber 202 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Gezi Notlarımız

Anadolu Oyuncak Müzesi - Dokumapark Antalya

Anadolu Oyuncak Müzesi - Dokumapark Antalya Müzeye ilk giriş sürpriziniz neden Antalyaspor köşesi olmasın ki! Burada Antalyaspor'un ilk forma-şort ve çorap...

Varyant Ekosistemi Ve Konyaaltı Plajında Işık Oyunları Antalya

Varyant Ekosistemi Ve Konyaaltı Plajında Işık Oyunları Antalya Bence Konyaaltı sahilleri, anlatılmaz yaşanır. Gelin bu güzelliği bu filmimizde ve buraya gelerek, hep birlikte yaş...

Contributor

HAVA DURUMU


Google Translate

Mehmet SÖKMEN - 05325258493 Bu web sitesindeki tüm videoların linklerini adımızı göstererek kullanabilirsiniz ISBN: 978-605-88104-0-2
RSS Kaynağı |